Bilim

Hepimiz ölümün ne olduğunu az çok biliyoruz. Kalp durur, beyin faaliyetleri sona erer ve vücut yaşamını sürdüremez. Ancak ölümle ilgili daha az konuşulan başka bir soru vardır: Öldüğümüzde zaman bizim için ne olur?

İnsanlık binlerce yıldır aynı sorunun peşinde: "Gerçeklik nedir?" Bir taşın gerçek olduğunu düşünürüz. Bir ağacın, bir şehrin, bir yıldızın... Dokunabildiğimiz şeylerin var olduğundan eminizdir. Ama modern fizik ilginç bir noktaya geldi. Belki de evrenin temel yapı taşı madde değildir. Belki enerji bile değildir.

Fizikte ilginç bir fikir var: Blok evren modeli. Bu modele göre geçmiş, şimdi ve gelecek aslında bir bütün olarak var. Yani evren dört boyutlu bir yapı; üç boyut uzay, bir boyut zaman. Biz o yapının içinde bir bilinç hattı boyunca ilerliyoruz ama tüm zaman noktaları zaten “orada.”

Kuantum fiziğiyle ilk karşılaştığımda şunu düşünmüştüm: “Bu gerçek olamaz.” Çünkü günlük hayatta alıştığımız fizik kurallarıyla hiç örtüşmüyor. Topu bırakırsan düşer. Uçağa güç verirsen hızlanır. Sebep-sonuç nettir. Dünya büyük ölçekte oldukça mantıklıdır. Ama atom seviyesine indiğimizde işler tuhaflaşmaya başlıyor.