Kalkış Anında Cockpit’te Neler Olur ?

Bir yolcu için uçuş genellikle koltuğa oturup kemeri bağlamakla başlar.
Ama cockpit’te en yoğun anlar, kapılar kapanıp pushback başladığında henüz yeni başlıyordur.

Bir uçuşun en kritik bölümü çoğu zaman kalkıştan sonraki ilk birkaç dakikadır.

Bu süre kısa görünür.
Ama havacılıkta en fazla dikkat, en fazla prosedür ve en hızlı kararlar genelde bu zaman diliminde alınır.

Kalkış Öncesi Sessizlik

Kalkıştan hemen önce cockpit’te kısa bir sessizlik olur.

Checklist tamamlanmıştır.
Motorlar stabil çalışır.
Uçuş bilgisayarı rota ve performans verilerini almıştır.

Kule izin verir:

“Cleared for takeoff.”

Uçak pist başına girer.

Thrust Set

Gaz kolları ileri itilir.

Motorlar hızlanır ve uçak pist boyunca hızlanmaya başlar.

Bu noktadan sonra cockpit’te iki pilot arasında belirli çağrılar yapılır:

  • 80 knots

  • V1

  • Rotate

Bu çağrılar aslında uçağın performans noktalarını ifade eder.

V1: Kararın Geri Dönüşü Yok

Kalkışın en kritik noktalarından biri V1 hızıdır.

Bu hızdan önce ciddi bir problem olursa kalkış iptal edilir.

Ama V1 geçildikten sonra artık kalkışı durdurmak güvenli değildir.

Uçak artık havalanmak zorundadır.

Bu yüzden cockpit’te V1 çağrısı oldukça önemlidir.

Rotate

Rotate çağrısı ile birlikte pilot kumandayı hafifçe geriye çeker.

Uçağın burnu yukarı kalkar.

Birkaç saniye sonra tekerlekler pistten ayrılır.

Uçuş başlamıştır.

İlk Tırmanış

Kalkıştan sonraki ilk dakikalarda pilotlar birkaç önemli işlemi hızlıca yapar:

  • iniş takımları toplanır

  • flap ayarları değiştirilir

  • tırmanış gücü ayarlanır

Aynı zamanda çevredeki trafik ve hava durumu da takip edilir.

Bu nedenle cockpit’te bu aşamada gereksiz konuşmalar yapılmaz.

Havacılıkta buna “sterile cockpit” kuralı denir.

Otopilot Devreye Girer

Uçak belirli bir irtifaya ulaştığında autopilot devreye alınabilir.

Genelde bu noktadan sonra cockpit’teki yoğunluk azalır.

Ama kalkıştan sonraki ilk birkaç dakika boyunca pilotlar:

  • performansı

  • motor parametrelerini

  • uçuş yolunu

çok dikkatli izler.

Neden Bu Kadar Kritik?

Havacılıkta istatistikler şunu gösterir:

Uçuş olaylarının büyük bir kısmı iki aşamada gerçekleşir:

  • kalkış

  • iniş

Bu yüzden pilot eğitiminin önemli bir kısmı bu iki aşama üzerine kuruludur.

Bir pilot için kalkış her zaman özel bir andır.

Motorların gücü, pist boyunca hızlanan uçak ve birkaç saniye sonra gelen o an…

Tekerleklerin yerden kesildiği an.

İşte o an, her uçuş yeniden başlar.