Uçak yolculuğunda insanların en çok sorduğu sorulardan biri şudur:
“Uçağı otopilot mu uçuruyor?”
Modern yolcu uçaklarında autopilot gerçekten çok gelişmiş bir sistemdir. Ama otopilot’un rolü çoğu zaman yanlış anlaşılır.
Otopilot uçağı kendi başına uçurmaz.
Otopilot, pilotların verdiği komutları uygular.
Otopilot Ne Zaman Devreye Girer?
Bir yolcu uçağında otopilot genellikle kalkıştan kısa süre sonra devreye alınır.
Örneğin Airbus A320 gibi bir uçakta çoğu zaman:
-
kalkış
-
initial climb
pilot tarafından manuel yapılır.
Uçak güvenli bir irtifaya ulaştığında pilot otopilot’u devreye alabilir.
Bu noktadan sonra otopilot:
-
yönü
-
irtifayı
-
hızı
kontrol etmeye başlar.
Ama bu parametreleri belirleyen kişi yine pilottur.
Uçuş Bilgisayarı Nasıl Çalışır?
Modern uçaklarda rota, uçuş bilgisayarına (FMS – Flight Management System) girilir.
Bu sistem:
-
rota noktalarını
-
irtifaları
-
hızları
hafızasında tutar.
Otopilot da bu planı takip eder.
Ama cockpit’te pilotlar sürekli sistemi izler ve gerektiğinde değişiklik yapar.
Otopilot Her Zaman Kullanılır mı?
Hayır.
Bazı pilotlar uçuşun belirli bölümlerini manuel uçurmayı tercih eder.
Özellikle:
-
kalkış
-
yaklaşma
-
iniş
aşamalarında manuel uçuş oldukça yaygındır.
Bu hem pilot becerilerini canlı tutar hem de uçuşu daha hassas kontrol etmeyi sağlar.
Autoland Nedir?
Bazı modern havalimanlarında autopilot uçağı tamamen otomatik şekilde indirebilir.
Bu sisteme autoland denir.
Autoland genellikle şu durumlarda kullanılır:
-
yoğun sis
-
çok düşük görüş mesafesi
Ama normal şartlarda çoğu iniş pilot tarafından manuel yapılır.
Pilotlar Otopilot’a Güvenir mi?
Otopilot çok güvenilir bir sistemdir.
Ama havacılıkta temel kural şudur:
Pilot her zaman sistemin üzerinde kontrol sahibidir.
Bu yüzden cockpit’te pilotlar sürekli olarak:
-
uçuş parametrelerini
-
motor değerlerini
-
navigasyonu
takip eder.
Otopilot aslında pilotların iş yükünü azaltan bir yardımcıdır.
Otopilot devredeyken bile cockpit’te uçuş devam eder.
Pilotlar:
-
hava durumunu inceler
-
rota değişikliklerini değerlendirir
-
iniş hazırlığını yapar
Yani autopilot uçağı uçururken pilotlar uçuşu yönetir.
Modern uçaklar yüksek derecede otomasyona sahiptir.
Ama otopilot hiçbir zaman pilotların yerini almaz.
Uçuşun sorumluluğu her zaman cockpit’teki pilotlara aittir.